15 marca przypadają tzw. idy marcowe, kiedy w 44 r. p.n.e. zamordowano Juliusza Cezara. Marzec był też miesiącem boga wojny Marsa, a samo słowo „Mars” otwiera drogę do podróży w kosmos.
Uczniowie zrealizowali projekt edukacyjny „Mars”, który połączył naukę języka polskiego z innymi dziedzinami wiedzy w ramach podejścia STEAM (Science, Technology, Engineering, Art, Mathematics). Punktem wyjścia było jedno słowo – Mars – które otworzyło bardzo szerokie pole do pracy z tekstem, analizą i twórczym myśleniem.
Nauka (S - Science)
Projekt rozpoczął się od pracy z fragmentem powieści „Marsjanin” Andy’ego Weira. Uczniowie poznali cechy literatury science fiction oraz podstawowe pojęcia związane z astronomią. Następnie analizowali różne typy tekstów: naukowe, popularnonaukowe, publicystyczne i teksty kultury - związane z różnymi znaczeniami i skojarzeniami ze słowem Mars.
Technologia (T - Technology)
W części technologicznej uczniowie pracowali z programem Universal Sandbox. Sprawdzali, czy możliwe jest przekształcenie Marsa w planetę zdatną do życia.
Pracując metodą grup eksperckich, analizowali warunki niezbędne do funkcjonowania człowieka, a następnie wykorzystywali zdobytą wiedzę w symulacjach i dyskusjach.
Inżynieria (E - Engineering)
Kolejnym etapem było zaprojektowanie własnej bazy kosmicznej. Uczniowie tworzyli jej koncepcję, a następnie opisywali ją, rozwijając umiejętność tworzenia spójnych i szczegółowych wypowiedzi pisemnych.
Sztuka (A - Arts)
W tej części zajmowaliśmy się analizą, opisem i interpretacją dzieł sztuki - przedstawiających boga Marsa i futurologiczną wizję skolonizowanej Czerwonej Planety.
Matematyka (M - Maths)
Projekt objął również elementy matematyczne. Uczniowie planowali misję na Marsa: obliczali czas lotu, szacowali ilość potrzebnych zasobów, analizowali koszty
Na podstawie tych danych tworzyli sprawozdania z misji - element podstawy programowej z języka polskiego - ucząc się przy tym logicznego myślenia i wykorzystywania matematyki w praktyce.
Co dalej?
Przed uczniami kolejne etapy pracy z kosmosem, ale już typowo polonistycznie. Będziemy analizować opowiadania Stanisława Lema, podpatrując, jak mistrz prozy fantastycznonaukowej kreuje światy (nie)rzeczywiste. Następnie zajmiemy się argumentacją oraz krytycznym przeszukiwaniem mediów – tak, aby uczniowie potrafili świadomie oceniać informacje.
Całość zakończy się debatą na temat relacji człowiek – Ziemia, a zwieńczeniem projektu będzie napisanie własnego wypracowania w konwencji science fiction.
Projekt „Mars” pozwolił nie tylko utrwalić materiał z wcześniejszych lat, ale też wprowadzić nowe zagadnienia, takie jak elementy argumentacji, style wypowiedzi czy świadome korzystanie z informacji. W centrum wszystkich działań pozostawał język polski – rozumienie tekstu i tworzenie własnych wypowiedzi. Projekt wpisuje się w kierunki polityki oświatowej na rok 2025/2026, związane z rozwijaniem myślenia analitycznego oraz łączeniem różnych dziedzin wiedzy.
Michał Witosza
Niektóre ikonografiki wykonane za pomocą sztucznej inteligencji (prace nauczyciela i uczniów). Dwa zrzuty pochodzą z programu Universal Sandbox (sterraformowany przez uczniów Mars /doszli do 75% prawdopodobieństwa życia na planecie/ i zrzut Ziemi w przestrzeni kosmicznej).