1 lutego przypadała rocznica śmierci Wisławy Szymborskiej. Z racji tego na lekcjach języka polskiego pracowaliśmy z jej wierszem „Dłoń”. To właśnie ten tekst stał się punktem wyjścia do interpretacji i dalszych działań, ponieważ w prosty, a jednocześnie bardzo wieloznaczny sposób porusza temat odpowiedzialności człowieka za własne czyny i wybory.
Uczniowie czytali wiersz uważnie, analizowali jego sensy i rozmawiali o znaczeniu zakończenia, które zmienia sposób odbioru całego utworu. Zastanawialiśmy się nad tym, jak ta sama dłoń może tworzyć i niszczyć, pomagać i ranić, a także jak język poetycki prowadzi czytelnika do tych wniosków.
Interpretacja wiersza została przeprowadzona metodą STEAM. To sposób pracy, w którym jedno zagadnienie analizuje się z różnych perspektyw, łącząc naukę, technologię, inżynierię, sztukę i matematykę. W centrum wciąż pozostawał język polski, a pozostałe obszary pomagały lepiej zrozumieć tekst literacki i utrwalić treści. Ta metoda pokazuje, że każde zagadnienie można ująć z wielu stron, a pełniejszy obraz daje lepsze zrozumienie otaczającej nas rzeczywistości. Jest też dobrym wyjściem do poszerzania horyzontów, przy jednoczesnej realizacji punktów podstawy programowej.
Science (nauka)
Wiersz zestawiliśmy z wiedzą biologiczną. Uczniowie poznawali budowę ręki, liczbę kości i ich nazwy, pracowali z tekstami naukowymi i ikonografiką. Dzięki temu łatwiej było porównać język nauki z językiem poezji i zauważyć, jak różnie opisują one ten sam obiekt. Poznali także cechy stylu naukowego.
Technology (technologia)
Uczniowie tworzyli algorytm analizy wiersza. Krok po kroku zapisywali, jak czytać tekst poetycki: od pierwszej lektury, przez analizę języka, po interpretację sensów. Było to połączenie języka polskiego z logicznym i uporządkowanym myśleniem.
Engineering (inżynieria)
W ramach pracy praktycznej uczniowie wykonywali ruchomą dłoń z kartonu. Praca z instrukcją i kolejnością działań była ćwiczeniem rozumienia poleceń.
Arts (sztuka)
Uczniowie poznali motyw dłoni w sztuce XX wieku oraz podstawy op-artu. Analizowali tekst popularnonaukowy, a także oglądali przykłady dzieł w nurtach dwudziestowiecznych, takich jak: fowizm, dadaizm, abstrakcjonizm, kubizm, surrealizm. Ćwiczyliśmy także umiejętności egzaminacyjne: streszczenie tekstu, określanie cech stylu funkcjonalnego, czytanie ze zrozumieniem.
Mathematics (matematyka)
W ramach tego obszaru pracowaliśmy nad… językiem. Tworzyliśmy rodzinę wyrazów od wyrazu „ręka”, analizowaliśmy rdzeń i formanty oraz obserwowaliśmy, jak zmienia się znaczenie słów wraz z ich budową, rozpoznawali zależności między formami i budowali logiczne struktury językowe, pokazujące systemowość języka. Ukazano, że słowotwórstwo to dział nauki o języku o charakterze strukturalno-logicznym, do lepszego zrozumienia tego działu wykorzystuje się narzędzia obecne na matematyce: logiczne myślenie.
Zajęcia miały charakter interdyscyplinarny, ale ich centrum stanowiła interpretacja wiersza „Dłoń” Wisławy Szymborskiej. Metoda STEAM pomogła uczniom zobaczyć, że jeden tekst literacki może być punktem wyjścia do wielu różnych obszarów wiedzy i że język polski naturalnie łączy się z innymi dziedzinami.
Michał Witosza
Obraz wygenerowany za pomocą sztucznej inteligencji - CzatGPT.