JĘZYK POLSKI

Lekcje języka polskiego to wspólna praca, rozmowa, odkrywanie literatury i rozwijanie umiejętności, które przydadzą się także poza szkołą. Aby nasza współpraca przebiegała sprawnie i w dobrej atmosferze, przygotowaliśmy zasady obowiązujące na przedmiocie.

Zapraszamy do zapoznania się z zasadami pracy na lekcjach języka polskiego.

"Język polski jest kluczowym przedmiotem nauczania – poznawanie wybitnych utworów literackich sprzyja rozwojowi osobowemu ucznia, wprowadza go w świat kultury polskiej i europejskiej. Zakres znajomości języka ojczystego i sprawność w posługiwaniu się nim ułatwia przyswajanie wiedzy z innych dziedzin (przedmiotów) i jest dla każdego ucznia podstawą sukcesu szkolnego." 
~podstawa programowa 

Moduły edukacyjne składające się na język polski

• Edukacja literacka – poznawanie, analiza i interpretacja utworów literackich oraz rozwijanie świadomego i pogłębionego odbioru literatury.
• Edukacja językoznawcza – poznawanie języka, jego budowy i funkcji oraz doskonalenie poprawnego i świadomego posługiwania się polszczyzną, w tym rozwijanie kompetencji gramatycznych, leksykalnych, ortograficznych i interpunkcyjnych.
• Edukacja pisarska – rozwijanie umiejętności tworzenia różnorodnych wypowiedzi pisemnych, dostosowanych do celu, odbiorcy, sytuacji komunikacyjnej i określonej formy gatunkowej.
• Edukacja retoryczna i komunikacyjna – kształcenie umiejętności skutecznego porozumiewania się, argumentowania, dyskutowania, prezentowania własnych poglądów oraz występowania przed odbiorcami.
• Edukacja kulturowa i artystyczna – poznawanie, analiza i interpretacja różnorodnych tekstów kultury oraz rozwijanie wrażliwości na sztukę, piękno i różne formy artystycznego wyrazu.
• Edukacja filozoficzno-etyczna i aksjologiczna – podejmowanie pytań dotyczących człowieka, świata, dobra, prawdy, wartości i odpowiedzialności oraz rozwijanie samodzielnego, krytycznego i refleksyjnego myślenia.
• Humanistyka problemowa i interdyscyplinarność – podejmowanie ważnych i aktualnych problemów dotyczących człowieka, społeczeństwa i świata oraz analizowanie ich z wykorzystaniem różnych perspektyw humanistycznych i wiedzy z innych dziedzin nauki. Rozwijanie umiejętności dostrzegania związków między językiem, literaturą i kulturą a innymi obszarami wiedzy, np. geografią, biologią, historią, sztuką czy naukami społecznymi, oraz wykorzystywanie tych powiązań w rozumieniu i interpretowaniu zjawisk.
• Edukacja teatralna – poznawanie języka teatru, jego środków wyrazu i konwencji oraz rozwijanie umiejętności świadomego odbioru i tworzenia przedstawień teatralnych.
• Edukacja filmowa – poznawanie języka filmu, jego środków artystycznych i sposobów opowiadania oraz rozwijanie świadomego i krytycznego odbioru dzieł filmowych.
• Edukacja dziennikarska i medialna – poznawanie gatunków dziennikarskich, zasad tworzenia przekazów medialnych oraz rozwijanie umiejętności świadomego, krytycznego i odpowiedzialnego odbioru informacji i mediów.
• Edukacja czytelnicza – rozwijanie zainteresowań czytelniczych, doskonalenie techniki czytania oraz kształtowanie nawyku świadomego i aktywnego odbioru tekstów.
• Edukacja patriotyczna i obywatelska – poznawanie dziedzictwa narodowego, historii i kultury Polski oraz rozwijanie świadomości obywatelskiej, odpowiedzialności za wspólnotę i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym.

Obszary edukacji na języku polskim

Kluczowe umiejętności i kompetencje rozwijane, usprawniane i oceniane na języku polskim to:

• sprawne posługiwanie się językiem polskim – w mowie i piśmie,
• czytanie i rozumienie tekstów – literackich, użytkowych i kultury,
• analizowanie, interpretowanie i ocenianie tekstów oraz zjawisk kulturowych,
• tworzenie wypowiedzi ustnych i pisemnych – z uwzględnieniem ich celu, formy i sytuacji komunikacyjnej,
• poprawność językowa – w szczególności rozwijanie kompetencji leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych i interpunkcyjnych,
• myślenie krytyczne, argumentowanie i formułowanie własnych sądów,
• kreatywność, samodzielność i umiejętność rozwiązywania problemów,
• komunikacja i współpraca z innymi,
• rozwijanie kompetencji kulturowych i świadome uczestnictwo w kulturze,
• systematyczność i odpowiedzialność za własny proces uczenia się.

Możliwe formy sprawdzania wiedzy i umiejętności

Wiedza i umiejętności ucznia mogą być sprawdzane poprzez:

Pisemne formy sprawdzania wiedzy i umiejętności:

• sprawdziany,
• kartkówki,
• dyktanda,
• wypowiedzi pisemne,
• prowadzenie zeszytu i systematyczne notowanie (głównie sprawdzanie umiejetności sporządzania notatek). 

Ustne formy sprawdzania wiedzy i umiejętności:

• wypowiedzi ustne,
• recytację,
• technikę czytania,

Pracę na lekcji i poza nią:

• pracę z tekstem,
• pracę grupową,
• pracę samodzielną,
• prace projektowe,
• aktywność i pracę na lekcji
• aktywność przedmiotową poza lekcjami, np. udział w konkursach.

Skala ocen

• 6 – celujący: 100%
• 5 – bardzo dobry: 85–99%
• 4 – dobry: 70–84%
• 3 – dostateczny: 50–69%
• 2 – dopuszczający: 30–49%
• 1 – niedostateczny: 0–29%

Przy ocenach można stosować znaki + i –. 

FORMY PISEMNE SPRAWDZANIA WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI

Sprawdziany 

• Sprawdziany są (minimum) całogodzinnymi, zapowiedzianymi formami sprawdzania wiedzy i umiejętności.
• Są zapowiadane z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem.
• Obejmują treści i umiejętności wskazane przez nauczyciela przed sprawdzianem.
• Punkty uzyskane na sprawdzianie przeliczane są zgodnie ze skalą ocen. 
• Jeśli sprawdzian jest podzielony na wyraźnie wyodrębnione części, nauczyciel ma prawo każdą z nich ocenić osobno. Dzięki temu widoczne jest, które umiejętności i zagadnienia zostały przez ucznia opanowane, a które wymagają dalszego ćwiczenia. Takie rozwiązanie jest również korzystne dla ucznia, ponieważ może on poprawić tylko tę część sprawdzianu, z której nie jest usatysfakcjonowany.

• Odrębne ocenianie poszczególnych części sprawdzianu służy diagnozowaniu poziomu opanowania wiadomości i umiejętności w określonych obszarach. Umożliwia nauczycielowi, uczniowi i rodzicowi monitorowanie zmian w osiągnięciach ucznia, w szczególności obserwowanie progresu, regresu lub utrzymującego się poziomu osiągnięć, a także rozpoznawanie obszarów wymagających dalszego doskonalenia.

Kartkówki 

• Kartkówki  to krótsze formy sprawdzania wiedzy i umiejętności.
• Nie muszą być zapowiadane.
• Obejmują materiał z trzech ostatnich tematów lekcyjnych.

Dyktanda

Dyktanda są zapowiadane. Koncentrują się na zasadzie ortograficznej wskazanej przez nauczyciela oraz na zasadach ortograficznych, które zostały już wcześniej poznane i przećwiczone podczas zajęć.

Ocenianie dyktand:

• 0 błędów ortograficznych – celujący
• 1 błąd ortograficzny – bardzo dobry
• 2–3 błędy ortograficzne – dobry
• 4–5 błędów ortograficznych – dostateczny
• 6–7 błędów ortograficznych – dopuszczający
• 8 i więcej błędów ortograficznych – niedostateczny

Nauczyciel zastrzega sobie prawo do zmiany rygorystki oceniania dyktand na korzyść ucznia, w zależności od stopnia trudności dyktanda oraz zakresu ćwiczonych zasad.

Uczniowie posiadający odpowiednie dostosowania wynikające z zaleceń poradni są oceniani indywidualnie, z uwzględnieniem zaleceń dotyczących ich potrzeb edukacyjnych.

Dłuższe prace pisemne 

Dłuższe prace pisemne oceniane są według następujących kryteriów:

• realizacja tematu wypowiedzi – 0–2 pkt,
• elementy retoryczne / twórcze – 0–5 pkt,
• kompetencje literackie i kulturowe – 0–2 pkt,
• kompozycja tekstu – 0–2 pkt,
• styl – 0–2 pkt,
• język – 0–2 pkt,
• ortografia – 0–2 pkt,
• interpunkcja – 0–1 pkt.

Łącznie za pracę można uzyskać 20 punktów.

Praca nie na temat otrzymuje 0 punktów i ocenę niedostateczną.

Jeżeli praca liczy mniej niż 180 słów, zostaje sprawdzona, jednak uczeń może otrzymać za nią maksymalnie ocenę dopuszczającą.

Jeżeli w pracy pojawią się treści wulgarne lub niecenzuralne, treści pochwalające zachowania rażąco sprzeczne z zasadami etycznymi i społecznymi lub treści nieadekwatne do wieku ucznia, praca zostaje wyzerowana. Dotyczy to w szczególności m.in. opisów scen seksualnych, brutalnych zachowań przestępczych lub pochwały przemocy i innych treści nieprzystających do wieku ucznia.

Przeliczanie punktów na ocenę (wg skali procentowej):

• 6 – celujący: 20 pkt
• 5 – bardzo dobry: 17–19 pkt
• 4 – dobry: 14–16 pkt
• 3 – dostateczny: 10–13 pkt
• 2 – dopuszczający: 6–9 pkt
• 1 – niedostateczny: 0–5 pkt

Inne formy pisemne

Inne formy pisemne, takie jak opis, charakterystyka, list, CV, list motywacyjny czy krótka wypowiedź argumentacyjna, zaproszenie, ogłoszenie są oceniane zgodnie z kryteriami podanymi przez nauczyciela przed rozpoczęciem pracy.

Kryteria oceniania uwzględniają w szczególności:

• realizację tematu i formy wypowiedzi,
• kompozycję i spójność tekstu,
• styl i dobór środków językowych,
• poprawność językową,
• ortografię i interpunkcję.

W przypadku poszczególnych form nauczyciel może określić dodatkowe, szczegółowe kryteria oceniania, dostosowane do specyfiki danej pracy.

FORMY USTNE SPRAWDZANIA WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI

Odpowiedź ustna

Wyróżnia się dwa rodzaje odpowiedzi ustnej: niezapowiedzianą i zapowiedzianą.

Odpowiedź ustna niezapowiedziana jest formą pracy ustnej zbliżoną do kartkówki. Służy sprawdzeniu bieżącej wiedzy i umiejętności ucznia z zakresu materiału realizowanego na lekcjach. Może obejmować zagadnienia omawiane podczas ostatnich zajęć, znajomość podstawowych pojęć, rozumienie omawianych treści, a także umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy w praktyce. Zakres materiału jest analogiczny do zakresu, który może zostać objęty kartkówką. Odpowiedź ustna niezapowiedziana jest oceniana na zasadach adekwatnych do oceniania kartkówek, z uwzględnieniem poprawności merytorycznej udzielanych odpowiedzi oraz stopnia opanowania sprawdzanych wiadomości i umiejętności.

Odpowiedź ustna zapowiedziana jest formą pracy ustnej zbliżoną do sprawdzianu. Obejmuje określony wcześniej zakres materiału, z którym uczeń zostaje zapoznany z odpowiednim wyprzedzeniem. Jej celem jest sprawdzenie stopnia opanowania wiadomości i umiejętności, rozumienia omawianych zagadnień oraz zdolności do samodzielnego i logicznego formułowania wypowiedzi. Ocenie podlega przede wszystkim poprawność merytoryczna odpowiedzi, znajomość wymaganych treści, umiejętność posługiwania się poznanymi pojęciami, uzasadniania własnego stanowiska oraz formułowania wypowiedzi w sposób jasny, spójny i uporządkowany. W zależności od zakresu materiału odpowiedź może obejmować również interpretację tekstów, analizę utworów literackich, znajomość lektur oraz zastosowanie zdobytej wiedzy do rozwiązywania określonych problemów.

Kryteria oceniania odpowiedzi ustnej

Podczas oceniania odpowiedzi ustnej uwzględnia się zarówno poprawność merytoryczną wypowiedzi, jak i umiejętność sprawnego posługiwania się językiem. Ocenie podlegają w szczególności:

• Poprawność merytoryczna – zgodność wypowiedzi z omawianym zagadnieniem, znajomość wymaganych wiadomości oraz poprawne stosowanie poznanych pojęć.

• Kompletność odpowiedzi – uwzględnienie najważniejszych informacji, rozwinięcie tematu oraz udzielenie odpowiedzi adekwatnej do postawionego pytania.

• Kultura języka – stosowanie poprawnych form językowych, przestrzeganie zasad gramatycznych, fleksyjnych i składniowych, a także unikanie wulgaryzmów, nadmiernej potoczności i nieuzasadnionych powtórzeń.

• Bogactwo leksykalne – różnorodność i precyzja używanego słownictwa, umiejętność dobierania wyrazów odpowiednich do tematu i sytuacji komunikacyjnej oraz posługiwanie się poznaną terminologią.

• Płynność wypowiedzi – swobodne formułowanie myśli, zachowanie ciągłości wypowiedzi, ograniczanie nieuzasadnionych pauz i powtórzeń oraz umiejętne łączenie poszczególnych części wypowiedzi.

• Spójność i logiczność wypowiedzi – uporządkowanie treści, zachowanie logicznego toku rozumowania oraz umiejętność formułowania wniosków.

• Samodzielność wypowiedzi – umiejętność samodzielnego przedstawiania wiadomości, uzasadniania własnego stanowiska oraz rozwijania odpowiedzi bez konieczności ciągłego naprowadzania przez nauczyciela.

Szczegółowy dobór kryteriów i ich waga mogą być dostosowane do charakteru pytania, zakresu materiału oraz umiejętności sprawdzanych podczas danej odpowiedzi ustnej.

Recytacja

Recytacja sprawdza:

• opanowanie pamięciowe tekstu,
• stosowanie środków wyrazu ustnego,
• opanowanie stresu i przełamywanie własnych słabości.

Samo opanowanie tekstu pamięciowo w 100% nie jest równoznaczne z uzyskaniem oceny bardzo dobrej lub celującej. Recytacja polega bowiem nie tylko na bezbłędnym odtworzeniu tekstu, ale również na jego artystycznej deklamacji i interpretacji.

Technika czytania

Podczas oceny techniki czytania brane są pod uwagę:

• płynność czytania,
• dokładność,
• intonacja i melodyka tekstu,
• poprawność odczytywania wyrazów – bez przekręcania słów,
• wyrazistość,
• tempo czytania,
• właściwe stosowanie znaków przestankowych.

Praca na lekcji i poza nią

Praca samodzielna

• jest oceniana zgodnie z obowiązującą skalą ocen.

Praca grupowa / projektowa

Jest oceniana na podstawie:

• wypełnienia arkusza organizacji pracy,
• zapisu przebiegu pracy grupy,
• zaangażowania poszczególnych członków grupy,
• wykonanej pracy,
• efektu końcowego podjętych działań.

Praca na lekcji – aktywność

Aktywność ucznia podczas lekcji jest odnotowywana za pomocą plusów (+).

• 10 plusów (+) – ocena celująca,
• 6 plusów (+) – ocena bardzo dobra.

Plusy są przyznawane za:

• czynny i zaangażowany udział w lekcji,
• poprawne odpowiedzi na pytania i zadania nauczyciela,
• samodzielne podejmowanie działań,
• wykonywanie zadań dodatkowych.

Nauczyciel odnotowuje zdobyte plusy w dzienniku.

Wyjątkowo aktywna i wartościowa praca ucznia podczas lekcji może skutkować bezpośrednim otrzymaniem oceny, zamiast przyznania plusa.

Nauczyciel nie stosuje minusów. Wynika to z założenia, że każdy może mieć gorszy dzień, chwilowe trudności czy luki w pamięci, a błąd jest również elementem procesu uczenia się.

Nagradzamy, nie karzemy. Wspieramy rozwój.

Aktywność pozalekcyjna

Aktywność ucznia poza lekcjami może być uwzględniana w ocenianiu. Dotyczy to w szczególności:

• udziału w konkursach przedmiotowych,
• czynnego udziału w przedstawieniach teatralnych,
• udziału w wieczorach filmowych,
• udziału w innych wydarzeniach o charakterze humanistycznym.

W zależności od rangi konkursu lub wydarzenia (szczebla, etapu i obszaru konkursu) oraz stopnia zaangażowania ucznia, aktywność może skutkować otrzymaniem oceny bardzo dobrej lub celującej.

Co wpływa na ocenę?

Przy ustalaniu oceny brane są pod uwagę:

• poziom opanowania wiedzy i umiejętności,
• systematyczność pracy,
• zaangażowanie i aktywność na lekcji,
• samodzielność i odpowiedzialność,
• indywidualne postępy ucznia.

Poprawa ocen

• Uczeń może poprawić każdą otrzymaną ocenę.
• Poprawa oznacza uzyskanie wyższej oceny. Jeżeli wynik poprawy jest niższy, ocena z poprawy nie jest wpisywana. (Adnotacja w komentarzu, że przystąpiono do poprawy). 
• Każdy ma prawo do jednorazowej poprawy każdej oceny. 
• Poprawa odbywa się na warunkach i w terminie wyznaczonym przez nauczyciela. U pana Michała poprawy można dokonać do końca semestru.
• Forma poprawy nie musi być taka sama jak forma pierwotnego sprawdzania wiedzy. Może to być m.in. kartkówka lub test poprawkowy, dodatkowe zadania, praca pisemna albo odpowiedź ustna.

• O chęci poprawy należy poinformować nauczyciela za pośrednictwem dziennika elektronicznego lub służbowej poczty e-mail najpóźniej do godziny 16:00 w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień poprawy.

  Przykład: jeśli uczeń chce poprawić ocenę w poniedziałek, powinien zgłosić ten zamiar najpóźniej w piątek do godziny 16:00; we wtorek - informacja w poniedziałek do godziny 16:00. 

  Przykładowa wiadomość:

  Szanowna Pani X/ Szanowny Panie Y, dzień dobry!

  Chciałbym poprawić ocenę z języka polskiego z [konkretna praca - opisy zawsze są w dzienniku przy ocenie]. Czy mogę przyjść na poprawę w [dzień i godzina]?

  Z góry dziękuję za odpowiedź.

  Z wyrazami szacunku,
  [Imię i nazwisko]

• Terminy popraw podane indywidualnie przez nauczyciela. 

Prawa ucznia

Uczeń ma prawo:

• do szacunku,
• do rozwoju i popełniania błędów,
• do zadawania pytań i proszenia o wyjaśnienia,
• do wyrażania własnych poglądów, z poszanowaniem innych osób i ich praw,
• do konsultacji z nauczycielem,
• do poprawy ocen,
• do „gorszego dnia” i poinformowania o chwilowych trudnościach,
• do wykonywania zadań dodatkowych,
• do wyjaśnienia każdej otrzymanej oceny.

Obowiązki ucznia

Uczeń ma obowiązek:

• prowadzić zeszyt do wypracowań w klasach 5–8, najlepiej w formacie A4;
• być przygotowanym do każdej lekcji;
• czytać omawiane lektury;
• systematycznie rozwijać swoje umiejętności;
• uzupełniać zaległości i braki w nauce;
• słuchać podczas lekcji i nie przeszkadzać innym w pracy;
• odnosić się do innych z szacunkiem, empatią i zrozumieniem,
• klasa 8: posiadać teczkę A4 na materiały drukowane (arkusze egzaminacyjne i dodatkowe zadania);
• prowadzić zeszyt przedmiotowy:
  • klasa 4: A4 w linię, klasy 5–8: format dowolny, szeroka linia​​​​​​;
  • kwestia zeszytu lekturowego: zależy do nauczyciela prowadzącego i chęci uczniów do prowadzenia takowego. 

Zadania domowe

Zadania domowe będą zadawane za pośrednictwem ZPE, platformy Classroom lub podczas lekcji.

Zadania domowe, w myśl obowiązujących przepisów, pozostają nieoceniane. Ich wykonanie może jednak być uwzględniane przy ocenie aktywności ucznia, a systematyczna praca może stanowić podstawę do podwyższenia oceny semestralnej lub końcowej. Może również mieć wpływ na ocenę z zachowania.

Obowiązkowe zadania i ćwiczenia stanowią natomiast fundament sukcesu na języku polskim. Aby usprawniać technikę pisania (kształt i czytelność pisma), technikę czytania (intonację, płynność i właściwe stosowanie znaków przestankowych), a także doskonalić ortografię, leksykę, gramatykę i interpunkcję, konieczne są dodatkowe, systematyczne ćwiczenia w domu.

Do obowiązkowych zadań należą:

• czytanie lektur,
• systematyczne przyswajanie każdej lekcji;
• ćwiczenie techniki czytania,
• ćwiczenie techniki pisania,
• wykonywanie ćwiczeń ortograficznych,
• wykonywanie ćwiczeń leksykalnych i gramatycznych,
• wykonywanie ćwiczeń interpunkcyjnych.

Zadania nie wykraczają poza treści omawiane podczas zajęć. Stanowią solidną powtórkę, utrwalenie i poszerzenie danej umiejętności. Ich celem jest pomoc uczniowi w opanowaniu konkretnych umiejętności oraz przygotowanie do sprawdzianów, dyktand i kartkówek.

Uczeń może dokończyć w domu pracę rozpoczętą podczas lekcji. Jest to możliwość, a nie obowiązek. Jeśli uczeń zdecyduje się nie kończyć pracy, nauczyciel ma prawo ocenić to, co zostało wykonane podczas zajęć. 

Zadania domowe umieszczane są w zakładce ZADANIA DOMOWE na dzienniku elektronicznym oraz w zakładce  ĆWICZENIA DODATKOWE na stronie przedmiotowej

Podstawy prawne

• podstawa programowa z języka polskiego;
• program nauczania do podręcznika Zamieńmy słowo 
• innowacje edukacyjne polonistów

Nauczyciele

mgr Jolanta Białas - nauczycielka języka polskiego w klasie IV, wicedyrektor, pedagog specjalny;

mgr Michał Witosza - nauczyciel języka polskiego klasach V-VIII, zajęcia teatralne, wychowawca klasy V